ΑΡΤΑ: Ο ΙΣΤΟΡΙΚΟΣ ΝΑΟΣ ΠΟΥ ΚΑΗΚΕ, ΑΝΑΓΕΝΝΗΘΗΚΕ ΚΑΙ ΣΥΝΕΧΙΖΕΙ ΝΑ ΦΩΤΙΖΕΙ ΤΗΝ ΠΟΛΗ

Ξεχωριστή είναι η σημερινή ημέρα για την Άρτα, καθώς γιορτάζει ο Ιερός Ναός του Αγίου Ιωάννη του Θεολόγου, ένας από τους ιστορικότερους και σημαντικότερους μεταβυζαντινούς ναούς της πόλης, που συνδέεται άμεσα με τη θρησκευτική και κοινωνική ζωή της περιοχής εδώ και αιώνες...

...
Ο ναός, που βρίσκεται στη συνοικία της παλιάς Λάκκας, αποτελεί σημείο αναφοράς για τους πιστούς της Άρτας και κουβαλά μια μακρά πορεία γεμάτη ιστορικές μνήμες, καταστροφές, αναστηλώσεις και προσφορά.

Η ανέγερση του ναού το 1859

Σύμφωνα με ιστορικές σημειώσεις που διασώζονται στο βιβλίο «Διδαχαί του Μηνιάτου», το οποίο βρισκόταν στην Ιερατική Σχολή Άρτας, ο σημερινός ναός ανεγέρθηκε εκ βάθρων την 1η Ιουνίου 1859, χάρη στις προσφορές των ενοριτών αλλά και ευσεβών χριστιανών από την Άρτα, την Ελλάδα και το εξωτερικό.

Όπως αναφέρεται χαρακτηριστικά στο ιστορικό κείμενο: «Ηγέρθη εκ βάθρων γης η εν Άρτη ιερά εκκλησία του Αγίου ενδόξου Αποστόλου και Ευαγγελιστού Ιωάννου του Θεολόγου…»

Τα εγκαίνια πραγματοποιήθηκαν στις 10 Σεπτεμβρίου 1861 από τον τότε Μητροπολίτη Άρτης Σωφρόνιο Βυζαντινό, ενώ η συνολική δαπάνη για την ανέγερση και ολοκλήρωση του ναού έφτασε περίπου τα 53.000 γρόσια, ποσό ιδιαίτερα σημαντικό για την εποχή.

Οι ρίζες του ναού χάνονται στους αιώνες

Ωστόσο, η ιστορία του Αγίου Ιωάννη του Θεολόγου ξεκινά πολύ νωρίτερα.

Σε επιστολή κατοίκων της Άρτας προς τις αρχές της Βενετίας το 1696, γίνεται αναφορά στις καταστροφές που προκάλεσε ο Μανιάτης πειρατής Λιμπεράκης Γερακάρης στην περιοχή, μεταξύ των οποίων και η πυρπόληση του ναού του Αγίου Ιωάννη του Θεολόγου.

Το γεγονός αυτό αποδεικνύει ότι στην περιοχή υπήρχε ναός αφιερωμένος στον Άγιο ήδη από τον 17ο αιώνα.

Η μαρτυρία του Σεραφείμ Ξενόπουλου

Σημαντική είναι και η αναφορά του Σεραφείμ Ξενόπουλου στο έργο «Ιστορικόν Δοκίμιον περί Άρτης και Πρεβέζης», όπου περιγράφεται η ύπαρξη παλαιότερου αρχαίου ναΐσκου πάνω στον οποίο οικοδομήθηκε ο νεότερος ναός.

Ο Ξενόπουλος αναφέρει ότι ο ναός:

- διασώθηκε κατά την Επανάσταση του 1821,
- υπέστη φθορές το 1854,
- και τελικά ανακαινίστηκε εκ θεμελίων το 1859 από τους φιλοχρίστους ενορίτες της περιοχής.

Μάλιστα, σημειώνει ότι εκείνη την εποχή ο ναός αριθμούσε 47 οικογένειες ενοριτών και έναν ιερέα.

Η μεγάλη πυρκαγιά του 1968

Ένα ακόμη δύσκολο κεφάλαιο στην ιστορία του ναού γράφτηκε στις 3 Μαΐου 1968, όταν ο Άγιος Ιωάννης υπέστη σοβαρές ζημιές από πυρκαγιά.

Την αποκατάσταση των ζημιών ανέλαβε τότε ο νεοσύστατος θρησκευτικός σύλλογος «Άγιος Ιωάννης ο Θεολόγος», συμβάλλοντας καθοριστικά στη διάσωση και αναγέννηση του ναού.

Από παρεκκλήσι σε πνευματικό κέντρο

Για πολλά χρόνια ο ναός λειτουργούσε ως παρεκκλήσιο της ενορίας του Αγίου Γεωργίου Άρτας.

Το 1977, με απόφαση του Εκκλησιαστικού Συμβουλίου, παραχωρήθηκε δωρεάν στην Ιερά Μητρόπολη Άρτης, προκειμένου να εξυπηρετεί θρησκευτικούς, πνευματικούς και φιλανθρωπικούς σκοπούς.

Η τελευταία μεγάλη ανακαίνιση πραγματοποιήθηκε το 2011, παράλληλα με τις εργασίες στο Πνευματικό Κέντρο, δίνοντας νέα πνοή στον ιστορικό ναό.

Ένας ζωντανός ναός στην καρδιά της Άρτας

Σήμερα, ο Άγιος Ιωάννης ο Θεολόγος παραμένει ένα ζωντανό κύτταρο πίστης και παράδοσης για την Άρτα.

Ο ναός γιορτάζει δύο φορές τον χρόνο:
- στις 8 Μαΐου
- και στις 26 Σεπτεμβρίου

Κάθε χρόνο πλήθος πιστών συμμετέχει στις λατρευτικές εκδηλώσεις, τιμώντας τον Ευαγγελιστή της Αγάπης και κρατώντας ζωντανή μια παράδοση που μετρά αιώνες ιστορίας στην πόλη της Άρτας.

​© Ta Nea tis Mikrospilias 24